Việc đặt 2 bát hương trên bàn thờ là một băn khoăn của nhiều gia đình, liệu có đúng với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên hay không. Theo các chuyên gia phong thủy, dù không phổ biến, gia chủ vẫn có thể thờ 2 bát hương nếu biết cách sắp xếp đúng chuẩn để không phạm phải đại kỵ, đảm bảo sự trang nghiêm và hài hòa cho không gian thờ cúng.
Tại sao bàn thờ có 2 bát hương lại không phổ biến trong tín ngưỡng người Việt?
Bàn thờ 2 bát hương không phổ biến chủ yếu vì đi ngược lại quan niệm về số lẻ trong thờ cúng và gây ra sự mất cân đối, thiếu hụt về mặt ý nghĩa cấp bậc thờ tự.
Quan niệm về số lẻ – số chẵn trong thờ cúng tâm linh
Trong triết lý Đông phương, vạn vật vận hành theo quy luật âm dương. Theo đó, số lẻ (1, 3, 5, 7, 9) thuộc tính “Dương”, tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển và chuyển động. Ngược lại, số chẵn (2, 4, 6, 8) thuộc tính “Âm”, tượng trưng cho sự tĩnh tại, khép kín và trọn vẹn.
Việc thờ cúng là hành động của người cõi dương kết nối với người cõi âm, vì vậy người ta thường dùng số lẻ để thể hiện mong muốn về sự tăng trưởng, lưu chuyển năng lượng và phúc khí. Chính vì thế, từ nén hương, chén nước đến số lượng bát hương trên bàn thờ, số lẻ luôn được ưu tiên.
Ý nghĩa 2 bát hương trên bàn thờ: Vừa thừa lại vừa thiếu
Việc thờ 2 bát hương trên bàn thờ gia tiên bị xem là “vừa thừa lại vừa thiếu”.
- Thiếu: Nếu so với cách thờ 3 bát hương (Thần linh – Gia tiên – Bà cô Ông mãnh) thì việc thờ 2 bát hương rõ ràng là thiếu đi một cấp bậc quan trọng, có thể khiến các vị không có đủ chỗ ngự.
- Thừa: Nếu gia đình có không gian nhỏ, chỉ cần thờ chung Thần linh và Gia tiên thì 1 bát hương là đủ. Việc đặt 2 bát hương lúc này lại trở nên không cần thiết và chiếm diện tích.
Bàn thờ 2 bát hương tốt hay xấu theo góc nhìn phong thủy?
Theo góc nhìn phong thủy, việc đặt 2 bát hương trên bàn thờ (số chẵn) không được khuyến khích vì có thể làm giảm vượng khí, tài lộc của gia chủ. Hơn nữa, việc bài trí 2 bát hương dễ gây mất cân đối, ảnh hưởng đến sự hài hòa và trang nghiêm của tổng thể không gian thờ cúng.
Tuy nhiên, bàn thờ 2 bát hương tốt hay xấu không hoàn toàn là tuyệt đối. Trong một số trường hợp bất đắc dĩ, nếu gia chủ hiểu rõ nguyên tắc và thực hiện đúng cách bố trí 2 bát hương trên bàn thờ thì vẫn có thể chấp nhận được.
Hướng dẫn cách đặt 2 bát hương trên bàn thờ chuẩn phong thủy, tránh đại kỵ
Để tránh phạm phải những điều không may, gia chủ cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc về đối tượng, vị trí và khoảng cách khi sắp xếp 2 bát hương.
Nguyên tắc xác định đối tượng thờ cúng cho 2 bát hương
Khi chỉ có 2 bát hương, gia chủ thường dành một bát để thờ Thần linh (Thổ Công, Thần Tài…) và một bát để thờ Gia tiên (ông bà, tổ tiên). Đây là cách phân chia cấp bậc cơ bản và rõ ràng nhất, tránh việc thờ chung không đúng vai vế.
Vị trí đặt 2 bát hương trên bàn thờ: Nguyên tắc “Thần trước – Tiên sau”
Vị trí đặt 2 bát hương trên bàn thờ phải tuân theo nguyên tắc tôn ti, cấp bậc. Bát hương thờ Thần linh luôn phải được đặt ở vị trí trang trọng hơn. Cụ thể:
- Bát hương thờ Thần linh: Đặt ở phía trước, gần mép ngoài bàn thờ và thường được kê cao hơn một chút (khoảng 10cm) so với bát hương còn lại.
- Bát hương thờ Gia tiên: Đặt ở phía sau, thấp hơn so với bát hương Thần linh.
Điều này thể hiện sự tôn kính đối với các vị Thần cai quản đất đai, nhà cửa trước, sau đó mới đến tổ tiên trong gia đình.
Khoảng cách giữa 2 bát hương trên bàn thờ bao nhiêu là hợp lý?
Khoảng cách giữa 2 bát hương trên bàn thờ nên duy trì từ 10-15cm. Khoảng cách này vừa đủ để tạo sự tách biệt, tránh việc tàn hương từ bát này rơi vào bát kia gây cháy, vừa đảm bảo sự hài hòa, cân đối cho tổng thể bàn thờ.
Sơ đồ tham khảo cách bố trí 2 bát hương trên bàn thờ
Để dễ hình dung, gia chủ có thể tham khảo sơ đồ bố trí sau (nhìn từ ngoài vào):
- Bát hương Thần linh:
- Vị trí: Chính giữa, cách mép ngoài bàn thờ khoảng 15cm.
- Chiều cao: Đặt trên một chiếc đế cao khoảng 10cm.
- Bát hương Gia tiên:
- Vị trí: Đặt ngay phía sau bát hương Thần linh.
- Chiều cao: Đặt trực tiếp lên mặt bàn thờ, thấp hơn bát hương Thần linh.
- Các vật phẩm khác: Lọ hoa, mâm quả, chân nến… được sắp xếp cân đối hai bên, không che khuất mặt của hai bát hương.
Giải pháp tối ưu thay cho việc đặt 2 bát hương là gì?
Mặc dù có thể sắp xếp được nhưng việc thờ 2 bát hương vẫn không phải là lựa chọn tối ưu. Thay vào đó, các chuyên gia phong thủy khuyên gia chủ nên lựa chọn phương án thờ 1 hoặc 3 bát hương để phù hợp hơn với tín ngưỡng truyền thống.
Cách sắp xếp bàn thờ 1 bát hương (thờ Thần linh và Gia tiên chung)
Đây là giải pháp phù hợp cho các gia đình sống tại chung cư, nhà có không gian thờ cúng hạn chế hoặc là con thứ trong nhà.
- Ý nghĩa: Thể hiện sự thành kính, thờ chung các vị Thần linh và Gia tiên trong cùng một bát hương.
- Cách sắp xếp: Đặt duy nhất một bát hương ở vị trí chính giữa bàn thờ, cách mép ngoài khoảng 15cm. Các vật phẩm thờ cúng khác như lọ hoa, đĩa quả, chân nến được bài trí cân đối hai bên.
Cách đặt 3 bát hương trên bàn thờ đúng cấp bậc, vai vế
Đây là cách bài trí phổ biến và chuẩn mực nhất trong các gia đình Việt, thể hiện đầy đủ các cấp bậc thờ cúng.
- Thờ 3 bát hương là thờ những ai?
- Bát hương ở giữa: To nhất, cao nhất, dùng để thờ các vị Thần linh (Thổ Công, Thổ Địa, Long Mạch…).
- Bát hương bên phải (nhìn từ ngoài vào): Thờ Gia tiên tiền tổ, ông bà, cụ kỵ…
- Bát hương bên trái (nhìn từ ngoài vào): Thờ Bà cô Ông mãnh, những người mất trẻ trong dòng họ.
- Cách sắp xếp: Bát hương Thần linh đặt ở giữa và được kê cao hơn. Hai bát hương còn lại đặt hai bên, thấp hơn và có kích thước nhỏ hơn. Khoảng cách giữa các bát hương là 10-15cm.
Hướng dẫn cách gộp bát hương khi muốn thay đổi số lượng
Nếu gia đình đang thờ 2 bát hương và muốn gộp lại thành 1 hoặc thay đổi thành 3 bát hương, cần thực hiện nghi thức cẩn thận để không phạm úy.
- Chọn ngày tốt: Chọn ngày lành tháng tốt, thường là các ngày cuối tháng Âm lịch để tiến hành.
- Sắm lễ: Chuẩn bị mâm lễ nhỏ gồm hoa tươi, quả ngọt, trà, rượu để xin phép Thần linh, Gia tiên.
- Khấn vái: Gia chủ thắp hương, đọc văn khấn xin phép được gộp bát hương để việc thờ cúng được trang nghiêm và chu toàn hơn.
- Thực hiện: Sau khi hương tàn, từ từ rút chân hương từ bát hương cũ, đổ tro ra một tờ giấy sạch. Trộn lẫn tro của các bát hương lại với nhau rồi đổ vào bát hương mới (đã được tẩy uế sạch sẽ).
- An vị: Đặt bát hương mới lên vị trí đã định, thắp 3 nén hương và mời các vị về an vị.
Những đại kỵ cần tuyệt đối tránh khi sắp xếp bát hương trên ban thờ
Để không gian thờ cúng luôn thanh tịnh và mang lại vượng khí, gia chủ cần tuyệt đối tránh những điều đại kỵ sau:
Lựa chọn chất liệu và màu sắc bát hương không phù hợp
Nên ưu tiên chọn bát hương làm từ chất liệu gốm sứ Bát Tràng, bởi đây là vật liệu mang hành Thổ, tượng trưng cho sự vững chãi, ổn định. Tránh dùng bát hương bằng đá vì mang nặng âm khí, không tốt cho gia trạch. Về màu sắc, nên chọn các màu men trang nhã như men lam, men rạn, tránh các màu quá sặc sỡ.
Không thực hiện nghi thức tẩy uế và bốc bát hương đúng cách (cốt thất bảo, tro nếp)
Đây là một sai lầm nghiêm trọng.
- Tẩy uế: Bát hương mới mua về phải được rửa sạch bằng nước sạch, sau đó dùng rượu gừng hoặc nước ngũ vị hương để lau lại lần cuối nhằm thanh tẩy uế khí.
- Bốc bát hương: Bên trong bát hương phải có cốt thất bảo (7 bảo vật quý của đất trời như vàng, bạc, ngọc, san hô…) để hội tụ linh khí. Tro sử dụng phải là tro nếp sạch, đã được sàng lọc kỹ càng.
Tự ý xê dịch vị trí bát hương sau khi đã an vị
Bát hương được xem là “linh hồn” của bàn thờ, là nơi các vị thần linh, gia tiên ngự về. Một khi đã được đặt lên bàn thờ (an vị), tuyệt đối không được tự ý xê dịch, di chuyển. Việc này bị coi là làm kinh động đến các ngài, có thể ảnh hưởng không tốt đến sự ổn định của gia đình.
Giữ không gian thờ cúng không sạch sẽ, gọn gàng
Bàn thờ là nơi linh thiêng nhất trong nhà, phải luôn được giữ gìn sạch sẽ, quang đãng. Việc để bàn thờ bám bụi bẩn, lộn xộn không chỉ thể hiện sự thiếu tôn trọng mà còn làm giảm đi linh khí, ảnh hưởng đến may mắn và tài lộc của gia đình.
Tóm lại, việc thờ 2 bát hương không được khuyến khích nhưng không phải là điều cấm kỵ tuyệt đối. Điều quan trọng nhất là sự thành tâm và hiểu biết của gia chủ trong việc sắp xếp không gian thờ cúng. Hy vọng qua bài viết, bạn đã có đủ thông tin để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho gia đình mình, đảm bảo sự trang nghiêm, đúng phong thủy và mang lại bình an, tài lộc.
Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về cách sắp xếp bát hương trên bàn thờ, vật phẩm thờ cúng hợp phong thủy, hãy liên hệ ngay với Gốm Tết. Với kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực gốm sứ tâm linh Bát Tràng, chúng tôi sẽ hỗ trợ bạn tận tình nhất.
Hotline: 0822331102
